หน้าหนังสือทั้งหมด

การประยุกต์ใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครอง
149
การประยุกต์ใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครอง
พรรษาอยู่ต่างอารามเสมอว่า “เธอทั้งหลายยังสบายดีหรือ ยังพอเป็นอยู่ได้หรือ ไม่ลำบากด้วย บิณฑบาตหรือ”1 มีอีกตัวอย่างหนึ่งคือ ครั้งหนึ่ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จไปโปรดมนุษย์เข็ญใจคนหนึ่ง ในเมืองอาฬวี วันน
การใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครองของพระเจ้ามหาวิชิตราชเน้นพัฒนาเศรษฐกิจคู่ไปกับศีลธรรม เพื่อให้สังคมสงบสุข การจัดการเศรษฐกิจต้องควบคู่กับการพัฒนาจิตใจเพื่อให้เกิดความเจริญเติบโตอย่างยั่งยืน โดยใช้ตัวอย
นิติศาสตร์ในพระไตรปิฎก
173
นิติศาสตร์ในพระไตรปิฎก
การทดลองการแผ่เมตาให้ต้น ไม้ การ บทท 77 วิทยาอย นิติศาสตร์ในพระไตรปิฎก 7.1 ภาพรวมนิติศาสตร์ในพระไตรปิฎก กลุ่มควบคุม นิติศาสตร์ในพระไตรปิฎกนั้นกล่าวถึง “พระวินัยหรือศีล” ของพระภิกษุเป็นหลัก โดย เฉพาะพร
นิติศาสตร์ในพระไตรปิฎกเน้นศึกษาพระวินัยหรือศีลที่มีผลต่อการควบคุมพฤติกรรมของพระภิกษุ ซึ่งรวม 227 สิกขาบท มีการชี้แจงรายละเอียดให้เข้าใจชัดเจน ด้วยการประชุมเพื่อทบทวนทุก 15 วัน ทำให้พระภิกษุสามารถปฏิบั
ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
176
ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
ของพระพุทธศาสนาทั้งหมด ธรรม หมายถึง ความจริงที่มีอยู่แล้วในธรรมชาติ ดังพระดำรัสว่า พระตถาคตทั้งหลาย เสด็จอุบัติขึ้นก็ตาม ไม่เสด็จอุบัติขึ้นก็ตาม ธาตุอันนั้น คือ ธัมมฐิติ ธัมมนิยาม อิทัปปัจจัย ก็ยัง ดำ
บทความนี้สำรวจความหมายของธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเข้าใจว่า ธรรมคือความจริงตามธรรมชาติที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้และเผยแพร่ให้แก่สังคม ผ่านการจัดตั้ง “สังฆะ” หรือชุมชนที่มีวินัยเป็นกรอบการประพฤติ เพื่อ
วินัยในพระพุทธศาสนา
177
วินัยในพระพุทธศาสนา
แล้ว การจัดตั้งนั้นก็ไร้ความหมาย ดังนั้น วินัยคือการจัดตั้งของมนุษย์จึงต้องตั้งอยู่บนฐานของ ธรรม คือตัวความจริงแท้ ธรรมจึงสูงสุดในโลก ธรรมสูงสุดในสังคมมนุษย์ แม้พระสัมมาสัม พุทธเจ้าเองก็ทรงเคารพธรรม ธ
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของธรรมและวินัยในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่า ธรรมเป็นจริงแท้ที่สูงสุดในโลก และวินัยถูกบัญญัติขึ้นเพื่อสนับสนุนธรรม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แสดงธรรมและบัญญัติวินัย 227 ข้อสำหรับพระภิก
การบรรลุวัตถุประสงค์ในการบวชและความสำคัญของสิกขาบท
178
การบรรลุวัตถุประสงค์ในการบวชและความสำคัญของสิกขาบท
ได้ชื่อว่าเป็นนักบวช และจะบรรลุวัตถุประสงค์ของการบวชได้ 7.3.1 สิกขาบทเป็นเหตุให้พระศาสนาตั้งอยู่ได้นาน วันหนึ่งพระสารีบุตรได้มีความคิดสงสัยเกิดขึ้นว่า ศาสนาของพระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์ใดไม่ดำรงอยู่นา
บทความนี้กล่าวถึงการบวชและความสำคัญของสิกขาบทที่มีบทบาทต่อการรักษาศาสนาให้อยู่ในทางที่ถูกต้องและยั่งยืน โดยเฉพาะการเปรียบเทียบศาสนาของพระผู้มีพระภาคเจ้าทั้งสี่พระองค์ที่ทำให้ศาสนาอยู่ได้นานหรือหายไป เ
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
191
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
7.8 สิกขาบทเป็นพุทธบัญญัติมิใช่มติคณะสงฆ์ จากตัวอย่างการบัญญัติปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ข้างต้นจะเห็นว่า ปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ก็ดี หรือสิกขาบททุกข้อของภิกษุและภิกษุณีนั้นเป็นพุทธบัญญัติทั้งสิ้น กล่าวคือ พระ
เนื้อหาวิเคราะห์ถึงลักษณะของสิกขาบทในพระพุทธศาสนาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติ ไม่ได้เกิดจากมติคณะสงฆ์ และไม่เป็นไปตามระบบประชุมปรึกษาหารือเหมือนกฎหมายในทางโลก การเริ่มต้นนี้มาจากความรู้แจ้งโลกของพ
การประชุมระดมความคิดและความสำคัญของธรรมวินัยในพุทธศาสนา
192
การประชุมระดมความคิดและความสำคัญของธรรมวินัยในพุทธศาสนา
เพราะในปัจจุบันชาวโลกถือว่า การประชุมระดมความคิดก็ดี การให้สมาชิกในองค์กรทุกคน ช่วยกันเสนอความเห็นอันแตกต่างหลากหลายก็ดี จะช่วยให้งานที่ทำบังเกิดผลดีมากกว่าการที่ ใครคนใดคนหนึ่งคิดงานอยู่คนเดียวแล้วสั
ในปัจจุบัน การประชุมระดมความคิดถือเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยพัฒนาองค์กรให้มีความก้าวหน้า โดยมาจากการรวมความคิดเห็นที่หลากหลาย ซึ่งช่วยหลีกเลี่ยงปัญหาที่อาจเกิดจากการคิดคนเดียว ข้อความนี้นำเสนอความเห็นเกี่ยว
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
193
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
ในพระไตรปิฎกมีปรากฏอยู่บ่อยครั้งที่พระอรหันต์กระทำในสิ่งที่พระสัมมาสัม พุทธเจ้าทรงเห็นว่ากระทบต่อสาวกในภายหลัง เช่น กรณีพระมหากัปปินะไม่ปรารถนาจะทำ อุโบสถ เพราะท่านคิดว่าตนเป็นพระอรหันต์แล้วคงไม่ต้องท
ในพระไตรปิฎกมีการกล่าวถึงพระอรหันต์ที่กระทำตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งมีผลกระทบต่อสาวกในอนาคต เช่น การทำอุโบสถที่พระมหากัปปินะไม่ต้องการทำ นอกจากนี้ยังมีข้อห้ามในการบัญญัติสิกขาบทที่อาจเกิดปัญห
หลักธรรม 7 ประการในพระพุทธศาสนา
213
หลักธรรม 7 ประการในพระพุทธศาสนา
1) ศรัทธา หมายถึง ความเชื่อที่ประกอบไปด้วยปัญญา เชื่ออย่างมีสติพิจารณาว่า สิ่ง ใดควรเชื่อ สิ่งใดไม่ควรเชื่อ ศรัทธาขั้นพื้นฐานมีอยู่ 4 ประการ คือ - - เชื่อกรรม เชื่อว่ากรรมมีอยู่จริง ทำอะไรแล้วย่อมมีผล
บทความนี้กล่าวถึงหลักธรรม 7 ประการในพระพุทธศาสนา ได้แก่ ศรัทธา, ศีล, หิริ, โอตตัปปะ, สุตะ, จาคะ และปัญญา เพื่อเสริมสร้างความเชื่อที่ถูกต้อง การปฏิบัติศีล และการปล่อยวางอารมณ์ที่ไม่ดี นอกจากนี้ยังมีการ
ความสำคัญของศรัทธาและทรัพย์ในบุญกิริยาวัตถุ
215
ความสำคัญของศรัทธาและทรัพย์ในบุญกิริยาวัตถุ
การที่ใครสักคนหนึ่งจะบำเพ็ญบุญทั้งทาน ศีล ภาวนานั้นเขาจะต้องมีศรัทธาก่อน หาก ไม่มีศรัทธาก็ไม่มีแรงจูงใจที่เขาจะสร้างบุญใดๆ ดังนั้นบุญกิริยาวัตถุ 3 จึงเริ่มต้นด้วย “ศรัทธา” เหมือนกันเพียงแต่ไม่ได้กล่าว
การบำเพ็ญบุญทั้งทาน ศีล ภาวนานั้นขึ้นอยู่กับศรัทธาซึ่งเป็นแรงจูงใจในการสร้างบุญ โภคทรัพย์และอริยทรัพย์มีความสำคัญแตกต่างกัน ซึ่งคนจนมักจะเข้าใจถึงความสำคัญของทรัพย์มากกว่าคนรวยเพราะประสบปัญหาขาดแคลนอา
ความสำคัญของอริยทรัพย์
216
ความสำคัญของอริยทรัพย์
2.) ความสำคัญของอริยทรัพย์ อริยทรัพย์นั้นเป็นทรัพย์ที่ประเสริฐกว่าโภคทรัพย์ทั้งหลาย พระมหากัปปินเถระกล่าว ไว้ว่า “ผู้มีปัญญาถึงจะสิ้นทรัพย์ก็เป็นอยู่ได้ ส่วนคนมีทรัพย์แต่ไม่มีปัญญา ก็เป็นอยู่ไม่ได้ ปั
อริยทรัพย์นั้นเป็นทรัพย์ที่มีความสำคัญมากกว่าโภคทรัพย์ พระมหากัปปินเถระได้กล่าวว่า แม้จะสิ้นทรัพย์ แต่ผู้มีปัญญายังคงมีชีวิตอยู่ได้ และปัญญาช่วยให้เข้าใจและคลายทุกข์ได้อย่างถาวร ต่างจากโภคทรัพย์ที่ให้
โทษของการเสพน้ำเมาและผลกระทบต่อสังคม
225
โทษของการเสพน้ำเมาและผลกระทบต่อสังคม
คือ ต้องไปรับวิบากกรรมอันแสนสาหัสอยู่ในมหานรก สำหรับผู้ซื้อและสังคมโดยรวมนั้นจะ เห็นโทษที่เกิดขึ้นอย่างชัดเจน เช่น ผู้ซื้ออาวุธไปก็มีโอกาสนำไปเข่นฆ่ากัน ผลก็คือมีการล้มตาย เกิดขึ้น หากการเข่นฆ่านั้นเป
บทความนี้กล่าวถึงโทษที่เกิดจากการเสพน้ำเมา ซึ่งมีผลกระทบต่อโภคทรัพย์และสังคมโดยรวม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงโทษของน้ำเมาไว้ 6 ประการ ได้แก่ เสื่อมจากทรัพย์, ก่อการทะเลาะวิวาท, เป็นบ่อเกิดโรค, เสียชื่
วาจาสุภาษิตในพระพุทธศาสนา
248
วาจาสุภาษิตในพระพุทธศาสนา
ส่วนการโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัทนั้นได้ชี้ให้เห็นความ สำคัญของการศึกษาธรรมะให้แตกฉานทั้งปริยัติ ปฏิบัติ และปฏิเวธ เพื่อประโยชน์แก่ตนเอง และเพื่อประโยชน์แก่พระศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่
บทความนี้กล่าวถึงการโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่เน้นความสำคัญในการศึกษาธรรมะ เพื่อต่อต้านการจาบจ้วงคำสอนของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างถึงเหตุการณ์ที่พุทธบริษัทช่วยแก้ต่างให้ศาสนา นอกจากนี้ ยังกล
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
249
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
หญิงคนหนึ่งเคยเกือบจะเป็นบ้าเพราะความโศกอันเกิดจากการสูญเสีย บุตร สามี มารดา บิดาและ พี่ชายในเวลาไล่เลี่ยกัน เดินร้องไห้คร่ำครวญไปโดยไม่ได้นุ่งผ้าว่า “บุตรสอง คนก็ตาย สามีเราก็ตายเสียที่หนทาง มารดาบิด
หญิงคนหนึ่งเผชิญกับความสูญเสีย พบกับความเศร้าโศก จนเกือบจะบ้า แต่เมื่อฟังพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เธอได้รับสติและบรรลุโสดาปัตติผลจนกลายเป็นพระอรหันต์ในฐานะปฏาจาราภิกษุณี เรื่องนี้แสดงถึงมหัศจรรย
เสียงสุรเสียงแห่งพระพุทธเจ้า
250
เสียงสุรเสียงแห่งพระพุทธเจ้า
5) เป็นเสียงกลมกล่อม 6) เป็นเสียงไม่แปร่ง 7) เป็นเสียงลึก 8) เป็นเสียงก้อง คือ เข้ากันพอดี คือ ไม่พร่า คือ ลึกซึ้ง คือ กังวานและแจ่มใส องค์ 8 แห่งพระสุรเสียงของพระผู้มีพระภาคเจ้านี้ เป็นผลที่เกิดจากกา
เนื้อหาพูดถึงคุณสมบัติของพระสุรเสียงของพระผู้มีพระภาคเจ้า ที่แสดงออกถึงความไพเราะและลึกซึ้ง ซึ่งได้รับการเปรียบเทียบกับเสียงของมหาพรหมและนกการเวก โดยเสียงเหล่านี้สร้างความฟังที่ตราตรึงใจให้กับสิ่งมีชี
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
258
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
บาลีเป็นภาษาชาวบ้าน เป็นภาษาพื้นฐานที่ชาวมคธโดยทั่วไปใช้พูดกัน แม้พวกพราหมณ์ก็ สามารถพูดได้ ส่วนภาษาสันสกฤตเป็นภาษาที่ใช้ในคัมภีร์พระเวทของพราหมณ์ซึ่งมีผู้ใช้น้อย คัมภีร์สันสกฤตถือกันว่าเป็นคัมภีร์ที่
ภาษาบาลีถือเป็นภาษาพื้นฐานที่ใช้ในแคว้นมคธซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเลือกใช้เป็นภาษาหลักในการเผยแผ่พระธรรมวินัย โดยมีการยึดถือการใช้ภาษาท้องถิ่นเพื่อให้เข้าใจง่าย ในสมัยพุทธกาล แคว้นมคธมีภูมิภาคที่มีความ
การสื่อสารของพระพุทธองค์กับผู้ฟัง
259
การสื่อสารของพระพุทธองค์กับผู้ฟัง
การอาบน้ำล้างบาป พระพุทธองค์ก็ทรงสนทนาในเรื่องนั้น ชาวนาสนใจเรื่องการทำนา พระพุทธองค์ก็ทรงสนทนาในเรื่องนั้น ครูฝึกม้าสนใจเรื่องการฝึกม้าพระพุทธองค์ก็ทรงสนทนาใน เรื่องนั้น เป็นต้น กล่าวโดยสรุปคือ เมื่อ
พระพุทธองค์ทรงใช้ภาษาที่เหมาะสมกับแต่ละกลุ่มผู้ฟัง เช่น สมาคมพราหมณ์ที่สนใจเรื่องการอาบน้ำล้างบาป พระองค์ก็ทรงสอบถามและอธิบายโดยใช้แนวคิดที่เข้าใจง่าย เพื่อให้พราหมณ์เข้าใจว่าห้วงน้ำคือธรรมมีศีลเป็นท่
ธรรมะเกี่ยวกับการทำนาและการฝึกม้า
260
ธรรมะเกี่ยวกับการทำนาและการฝึกม้า
คนหลงทาง ส่องประทีปในที่มืด ข้าพระองค์ขอถึงพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งไปจนตลอดชีวิต 1.2) แสดงธรรมแก่ชาวนาโดยใช้ภาษาชาวนา ครั้งหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้า เสด็จเข้าไปบิณฑบาตที่โรงเลี้ยงอาหารของกสิภารทวาช พราหม
ในบทนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสสอนเกี่ยวกับการทำนาและการฝึกม้า โดยใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย ทำให้พราหมณ์และสารถีเข้าใจถึงความหมายของศรัทธาและความเพียรในชีวิต เมื่อการทำนาเป็นสัญลักษณ์ของการปฏิบัติธรรมนั้นนำไ
การฝึกบุรุษในพุทธศาสนา
261
การฝึกบุรุษในพุทธศาสนา
ก. (เกสี) ข้าพระองค์ก็ฆ่ามันเสียเลย เพราะคิดว่าโทษอย่าได้มีแก่อาจารย์ของเราเลย ข้า แต่พระองค์ผู้เจริญ ก็พระผู้มีพระภาคเป็นสารถีฝึกบุรุษชั้นเยี่ยม พระองค์ทรงฝึกบุรุษอย่างไร ภ. ดูก่อนเกสี เราย่อมฝึกบุรุ
บทสนทนานี้สะท้อนถึงวิธีการฝึกบุรุษที่เหมาะสมตามที่พระพุทธเจ้าตรัส พุทธองค์ได้ใช้การเปรียบเทียบกับการฝึกม้าเพื่อนำธรรมะมาถ่ายทอด นายเกสีเห็นความเข้าใจที่ลึกซึ้งในธรรมข้อนี้ นอกจากนี้ยังแสดงถึงวิธีการสอ
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
268
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
13. คำว่าเขียงหั่นเนื้อ เป็นชื่อแห่ง “กามคุณ 5 ประการ” คือ รูปที่เห็นด้วยตา ที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัด เสียงที่รับรู้ด้วยหู ฯลฯ กลิ่นที่รับรู้ด้วย จมูก ฯลฯ รสที่ร
บทความนี้กล่าวถึงการอุปมาในพระพุทธศาสนาที่ใช้คำว่าเขียงหั่นเนื้อและชิ้นเนื้อเพื่อสอนให้เข้าใจเรื่องกามคุณ 5 และความกำหนัด พร้อมกับการใช้ปัญญาในการละกามคุณและการศึกษาผ่านสื่อการสอน เช่น ภาพและอุปกรณ์ต่